صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
مقدمه 19
الشواهد الربوبية في المناهج السلوكية ( مقدمه فارسى وحواشي سبزوارى )
از عرفاى اسلامى « قدس اللّه اسرارهم » و آراء خاص ملا صدرا ، ولى ملا صدرا مطالب را با قلمى منشيانه و طرز تحريرى مستوفيانه با بهترين وجه و با كرّ و فرّ در تحقيق طورى بيان نموده است كه شخص غيرعميق گول عبارات سهل و ممتنع أو را مىخورد و خيال مىكند كه بحاقّ مراد أو رسيده است . در كتاب « شواهد » ، ملا صدرا صرفا آراء خود را بيان نموده است با آنكه كتاب را با كمال اختصار تدوين كرده است . اگر كتاب را محصل نزد شخص متبحّر در كلمات ملا صدرا بخواند عبارات آن وافى بتفهيم مراد است و آنطور نيست كه انسان احتياج مبرم بكتب مشروح أو داشته باشد مگر آنكه بخواهد تحقيق وسيع در أفكار و انظار ملا صدرا بنمايد و براي اين كار كتاب أسفار أو نظير ندارد . پس درواقع مىتوان گفت شواهد ربوبيّه يكى از متون عاليهء فلسفي است كه احتياج بشرح و بسط أستاذ ماهر دارد . اين كتاب مشتمل است بر آراء و عقايد خاصهء شخص ملا صدراى شيرازى ، أفكار خاصّهء أو همان تحقيقاتى است كه مسائل عاليهء فلسفه را بما ارائه ميدهد . در اين كتاب ملا صدرا آخرين آراء و عقايد خويش را بيان كرده است « 1 » در برخى از قسمتهاى اين كتاب مطالبى ديده مىشود كه در أسفار و ساير كتب أو ديده نميشود « 2 » . دأب ملا صدرا آنست كه درمورد مسائلى كه از غوامض است و جزء مختارات أو بشمار ميرود بعد از تحقيق وسيع در آراء ديگران مطلب خويش را در پرده اظهار ميدارد و ميگذرد و در مواضع ديگر بتحقيق كامل آن پردازد ولى مطالب رمزى در آثار أو زياد است
--> ( 1 ) - كتاب عرشيه و مشاعر از قرار معلوم بعد از ساير كتب أو نوشته شده است . ( 2 ) - مانند اثبات حركت در جوهر از طريق فاعل و غايت و اثبات مثل افلاطونيه از طريق حركت و ادراك و آثار عقول مجرده ص 159 ، 160 ، 161 همين كتاب .